Als Nederlander regel je je zorgverzekering in Spanje grofweg op drie manieren: via het publieke stelsel met een S1-formulier (als je een Nederlands pensioen ontvangt), via het convenio especial (een vrijwillige aansluiting bij de publieke zorg), of met een private zorgverzekering. Voor een verblijfsvergunning zonder werk is een private verzekering meestal verplicht. In dit artikel leggen we alle opties uit, met de voor- en nadelen, de kosten en de praktische stappen, zodat je weet welke route bij jouw situatie past.
Spanje heeft een goed aangeschreven publiek zorgstelsel (de Seguridad Social) en daarnaast een sterk ontwikkelde private sector. De kwaliteit van de publieke zorg is over het algemeen hoog, zeker in de grotere steden en aan de Costa del Sol, waar veel ervaring is met internationale patiënten. Toch krijgt niet iedereen automatisch toegang tot het publieke stelsel: of je daar terechtkunt, hangt af van je persoonlijke situatie. Werk je in Spanje en draag je premies af, ontvang je een pensioen uit Nederland, of ben je economisch niet-actief (bijvoorbeeld vervroegd gestopt met werken)? Elk van die situaties leidt tot een andere route.
Het is belangrijk om je hier vóór je emigratie in te verdiepen, want je zorgverzekering hangt nauw samen met je verblijfsvergunning. Voor sommige verblijfsvergunningen moet je namelijk aantonen dat je verzekerd bent voordat je überhaupt als inwoner wordt geregistreerd. De volgorde waarin je zaken regelt, luistert dus nauw.
Ga je in Spanje werken of als zelfstandige aan de slag, dan draag je af aan de Spaanse sociale zekerheid en krijg je daarmee toegang tot de publieke zorg, net als een Spaanse werknemer. Dit is de meest rechttoe rechtaan route voor wie actief gaat werken in Spanje.
Voor gepensioneerden is er een bijzondere en vaak zeer gunstige regeling: het S1-formulier. Als je een Nederlands staatspensioen (AOW) of een ander kwalificerend pensioen ontvangt, kun je met dit Europese formulier toegang krijgen tot de Spaanse publieke zorg, waarbij Nederland de kosten draagt. Je regelt dit via de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en het CAK/Zorginstituut in Nederland. In de praktijk betekent dit dat je als gepensioneerde volwaardig gebruik kunt maken van de Spaanse publieke zorg zonder dat je daarvoor een dure private polis hoeft af te sluiten. Voor veel gepensioneerde emigranten is dit een van de financieel aantrekkelijkste aspecten van de overstap. Lees in dit verband ook ons artikel over je AOW en pensioen meenemen naar Spanje.
Ben je wel resident in Spanje, maar heb je geen toegang via werk of pensioen — bijvoorbeeld omdat je vervroegd gestopt bent met werken en nog geen pensioen ontvangt — dan is er het convenio especial. Dit is een vrijwillige aansluiting bij het publieke zorgstelsel tegen een vaste maandelijkse premie. De premie is leeftijdsafhankelijk: voor mensen onder de 65 ligt die doorgaans rond de 60 euro per maand, en voor 65-plussers rond de 157 euro per maand. De dekking is degelijk en geeft toegang tot de publieke zorg, al worden medicijnen in dit systeem niet (volledig) vergoed zoals bij regulier verzekerden.
Het convenio especial is een mooie tussenoplossing voor wie nog te jong is voor een pensioen maar wel zekerheid wil van het publieke stelsel. Houd er rekening mee dat je vaak eerst een bepaalde periode ingeschreven moet staan in de gemeente (het empadronamiento) voordat je je kunt aanmelden.
Veel Nederlanders kiezen, zeker in de eerste jaren, voor een private zorgverzekering. Daar zijn goede redenen voor: kortere wachttijden dan in het publieke stelsel, ruime keuze aan artsen en klinieken, en de beschikbaarheid van Engels- of zelfs Nederlandstalige artsen, wat vooral in het begin prettig is als je Spaans nog niet vloeiend is. De premie ligt grofweg tussen de 50 en 150 euro per persoon per maand, sterk afhankelijk van je leeftijd en de gekozen dekking. Voor jongere mensen is een private polis vaak verrassend betaalbaar; voor ouderen loopt de premie op.
Voor bepaalde verblijfsvergunningen is een private verzekering bovendien niet alleen handig maar verplicht. Wie een verblijfsvergunning aanvraagt zonder in Spanje te werken (het zogeheten niet-lucratieve visum, vooral relevant voor niet-EU-burgers maar ook voor bepaalde situaties), moet doorgaans een private zorgverzekering hebben zonder eigen risico en met volledige dekking in Spanje. Let bij het afsluiten dus goed op dat de polis aan de eisen voor je verblijfsvergunning voldoet.
De juiste keuze hangt af van je leeftijd, je werk- en pensioensituatie en je verblijfsstatus. Een vereenvoudigd overzicht: ga je werken in Spanje, dan regel je publieke zorg via je premies. Ben je gepensioneerd, dan is het S1-formulier vrijwel altijd de beste en voordeligste route. Ben je vervroegd gestopt en nog geen pensioengerechtigd, dan is het convenio especial of een private verzekering de oplossing. En heb je een private polis nodig voor je verblijfsvergunning, dan begin je daarmee en kun je later eventueel overstappen. Veel emigranten combineren overigens: ze starten met een private verzekering voor de zekerheid en de snelheid, en stappen later over op het publieke stelsel zodra ze daar recht op hebben.
Zorg is een vaste maandelijkse kostenpost waar je vooraf rekening mee moet houden in je budget. Of je nu de premie voor het convenio especial betaalt of een private polis afsluit, reken op een bedrag dat substantieel kan zijn, zeker naarmate je ouder bent. In ons artikel over de maandelijkse kosten van wonen in Spanje zie je hoe de zorgpremie zich verhoudt tot je overige vaste lasten. Denk je breder na over de financiële kant van je verhuizing, lees dan ook wat er met je vermogen gebeurt als je naar Spanje verhuist.
Voor een verblijf zonder werk (niet-lucratief) is een private verzekering zonder eigen risico en met volledige dekking doorgaans verplicht. Wie via werk of pensioen toegang heeft tot de publieke zorg, hoeft dit niet.
Een Europees formulier waarmee gepensioneerden toegang krijgen tot de publieke zorg in hun nieuwe woonland, terwijl het land dat het pensioen uitkeert (Nederland) de kosten draagt. Voor gepensioneerde emigranten is dit vaak de gunstigste route.
Als je je uitschrijft uit Nederland en resident wordt in Spanje, vervalt je Nederlandse basisverzekering doorgaans. Stem dit altijd af met je zorgverzekeraar, de SVB en het CAK om gaten in je dekking te voorkomen.
Grofweg 50 tot 150 euro per persoon per maand, sterk afhankelijk van je leeftijd en de gekozen dekking. Voor jongeren is het vaak betaalbaar; voor ouderen loopt de premie op.
Een vrijwillige aansluiting bij het Spaanse publieke zorgstelsel tegen een vaste maandpremie, bedoeld voor residenten zonder toegang via werk of pensioen. Medicijnen worden hierbij niet altijd (volledig) vergoed.
Let op: dit artikel is informatief. Regels rond zorg en sociale zekerheid hangen af van je persoonlijke situatie en kunnen wijzigen. Laat je adviseren door de SVB, het CAK en een specialist op het gebied van emigratie naar Spanje.
Wij helpen je niet alleen aan de juiste woning, maar denken ook mee over een soepele overgang, inclusief de praktische zaken zoals zorg, inschrijving en verblijfsvergunning. Zo begin je zorgeloos aan je nieuwe leven in de zon. Plan een vrijblijvend gesprek met ons in. Samen naar de top.