Vermogensbelasting in Spanje (de Impuesto sobre el Patrimonio) betaal je pas als je belastbare nettovermogen boven de vrijstelling van €700.000 per persoon uitkomt. Als niet-resident geldt die heffing uitsluitend over je Spaanse bezittingen, in de praktijk dus vooral je woning. In Andalusië – waar de hele Costa del Sol onder valt – geldt bovendien een korting (bonificación) van 100% op de regionale heffing, waardoor de meeste investeerders er feitelijk niets betalen. Sinds 2023 bestaat er wél een aanvullende landelijke solidariteitsbelasting voor zeer grote vermogens vanaf €3 miljoen. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe de vermogensbelasting werkt, wanneer je betaalt, hoeveel het kost en hoe je je heffing volledig legaal beperkt.
De Impuesto sobre el Patrimonio is een jaarlijkse belasting over je nettovermogen. Dat nettovermogen bereken je door de waarde van al je bezittingen op te tellen – vastgoed, spaargeld, beleggingen, voertuigen, kunst, sieraden en andere waardevolle zaken – en daar je schulden van af te trekken. Wat overblijft, is het bedrag waarover de belasting in principe wordt berekend. Het is dus nadrukkelijk een vermogensheffing en geen inkomstenbelasting: het maakt niet uit of je vermogen dat jaar iets heeft opgebracht, het gaat puur om de waarde die je op de peildatum (31 december) bezit.
Wat Spanje bijzonder maakt, is dat de vermogensbelasting op twee niveaus geregeld is. Er is een landelijk kader dat de basis vormt, maar de afzonderlijke autonome regio's (zoals Andalusië, Valencia of Catalonië) mogen hun eigen vrijstellingen, tarieven en kortingen vaststellen. Daardoor kan dezelfde woning met dezelfde waarde in de ene regio tot een aanslag leiden en in de andere regio tot nul euro. Voor wie investeert aan de Costa del Sol is dat goed nieuws, want Andalusië behoort tot de meest gunstige regio's van het land. We komen daar verderop uitgebreid op terug.
De kern die je moet onthouden is de vrijstelling. Op landelijk niveau geldt een algemene vrijstelling van €700.000 per persoon. Pas over het deel van je nettovermogen dat boven die grens uitkomt, wordt in beginsel belasting berekend. Voor fiscaal residenten in Spanje geldt daarbovenop nog een extra vrijstelling van €300.000 voor de eigen woning (de hoofdverblijfplaats), waardoor een resident met een eigen huis al snel €1.000.000 belastingvrij aanhoudt.
Het cruciale detail dat veel mensen over het hoofd zien: de vrijstelling geldt per persoon, niet per woning of per huishouden. Koop je samen met je partner een woning en staan jullie allebei voor 50% op de akte, dan heeft ieder zijn eigen vrijstelling van €700.000. Samen houd je dan €1.400.000 aan Spaans vermogen belastingvrij aan. Voor de overgrote meerderheid van Nederlandse kopers – die doorgaans één appartement of villa tussen de €300.000 en €900.000 aanschaffen – betekent dit dat ze in de praktijk helemaal geen vermogensbelasting verschuldigd zijn, simpelweg omdat hun Spaanse vermogen onder de gezamenlijke vrijstelling blijft.
Een concreet voorbeeld maakt het duidelijk. Stel: jij en je partner kopen een villa in Estepona van €1.000.000, ieder voor de helft op de akte. Jullie Spaanse nettovermogen per persoon is dan €500.000 – ruim onder de €700.000-grens. Er is dus geen vermogensbelasting verschuldigd, zelfs voordat we naar de Andalusische korting kijken. Pas wanneer jullie gezamenlijke Spaanse bezit boven de €1.400.000 uitkomt, komt de eerste euro in beeld waarover gerekend zou worden.
Komt je vermogen wél boven de vrijstelling uit, dan is de heffing progressief. Dat betekent dat het tarief oploopt naarmate je vermogen groter is. De landelijke schaal begint rond de 0,2% voor de eerste schijf boven de vrijstelling en loopt op tot ongeveer 3,5% voor de allergrootste vermogens (vele miljoenen). Belangrijk om te beseffen: het toptarief geldt nooit over je hele vermogen, maar alleen over het deel dat in die hoogste schijf valt – net zoals bij de Nederlandse inkomstenbelasting werkt met schijven.
Voor een investeerder met één of twee woningen blijft de eventuele heffing daardoor bescheiden. Pas bij omvangrijke portefeuilles, gespreid over meerdere panden, of bij gecombineerd vastgoed- en beleggingsvermogen van enkele miljoenen, gaat het tarief echt tellen. En zelfs dan speelt in Andalusië de regionale korting een doorslaggevende rol, zoals we hieronder zien.
Hier wordt het voor de Costa del Sol interessant. Andalusië hanteert al enkele jaren een korting (bonificación) van 100% op de regionale vermogensbelasting. In de praktijk betekent dit dat de regionale heffing volledig wordt kwijtgescholden: je dient mogelijk nog wel een aangifte in als je boven bepaalde drempels komt, maar je betaalt geen regionale vermogensbelasting. Dit is een bewuste politieke keuze geweest om vermogende particulieren en internationale investeerders naar de regio te trekken, en het heeft de Costa del Sol nog aantrekkelijker gemaakt ten opzichte van bijvoorbeeld Catalonië, waar de vermogensbelasting juist relatief hoog is.
Toch is er een belangrijke nuance bijgekomen. Om te voorkomen dat de allergrootste vermogens via die regionale korting volledig buiten schot zouden blijven, voerde de Spaanse staat eind 2022 een landelijke solidariteitsbelasting voor grote vermogens in (de Impuesto Temporal de Solidaridad de las Grandes Fortunas, vaak afgekort als ISGF of "impuesto a las grandes fortunas"). Deze heffing geldt vanaf een nettovermogen van €3.000.000 en is zo ontworpen dat hij precies de ruimte opvult die de regionale korting laat. Wat je dankzij de Andalusische bonificación niet regionaal betaalt, kan via deze landelijke solidariteitsbelasting alsnog (deels) worden geïnd – maar uitsluitend boven die €3 miljoen.
Voor de praktijk betekent dit het volgende. Heb je een vermogen tot enkele miljoenen, dan profiteer je volledig van de Andalusische korting en betaal je effectief geen vermogensbelasting. Zit je daarboven, dan komt de solidariteitsbelasting in beeld en is professioneel fiscaal advies geen luxe maar noodzaak. Houd er bovendien rekening mee dat dit soort regelingen politiek gevoelig zijn en in de loop der jaren kunnen veranderen: kortingen kunnen worden aangepast en de solidariteitsbelasting was oorspronkelijk als tijdelijk aangekondigd, maar is meermaals verlengd. Reken je dus niet rijk op basis van regels die over een paar jaar weer anders kunnen liggen.
Veel Nederlanders houden hun hoofdverblijf in Nederland en gebruiken de Spaanse woning als tweede huis of als verhuurinvestering. In dat geval ben je in Spanje niet-resident, en dat heeft een belangrijk voordeel: je betaalt in Spanje alleen vermogensbelasting over je Spaanse bezittingen. Je Nederlandse spaargeld, je beleggingen, je pensioenpotten en je woning in Nederland tellen voor de Spaanse vermogensbelasting niet mee. Het gaat puur om wat je binnen de Spaanse grenzen bezit – in de praktijk dus vooral de woning zelf, plus eventueel een Spaanse bankrekening.
De vrijstelling van €700.000 per persoon geldt ook onverkort voor niet-residenten. En sinds een aantal jaren – na uitspraken van Europese rechters en aanpassingen in de Spaanse wet – mogen niet-residenten uit de EU bovendien de gunstigere regionale regels toepassen van de regio waar hun vastgoed ligt. Concreet: als Nederlandse niet-resident met een woning in Andalusië mag je je beroepen op de Andalusische korting van 100%, net als een lokale inwoner. Vroeger was dit voorbehouden aan residenten, wat als discriminerend werd gezien; die ongelijkheid is rechtgezet. Dit maakt investeren in Andalusisch vastgoed fiscaal bijzonder aantrekkelijk voor Nederlanders.
Wil je het complete beeld van wat je als Nederlander in Spanje aan belastingen betaalt – van de aankoopbelasting tot de jaarlijkse heffingen – lees dan ook ons overzichtsartikel over alle belastingen die je als Nederlander in Spanje betaalt. Daarin zetten we de vermogensbelasting in perspectief naast de IBI, de inkomstenbelasting voor niet-residenten en de aankoopkosten.
Ook al betaalt de meerderheid van de kopers door de hoge vrijstelling weinig tot niets, het loont om je aankoop vanaf het begin slim te structureren. Vooral wie meerdere panden bezit of een groter vermogen opbouwt, kan met de juiste opzet duizenden euro's per jaar besparen. De belangrijkste, volledig legale routes zijn:
Deze keuzes staan bovendien niet los van je bredere financiële planning. De manier waarop je je vastgoed in eigendom neemt, heeft ook gevolgen voor de erfbelasting en voor wat er gebeurt met je vermogen als je daadwerkelijk naar Spanje verhuist en fiscaal resident wordt. Het loont dus om deze onderwerpen in samenhang te bekijken in plaats van los van elkaar.
Tot slot is het goed om twee zaken niet door elkaar te halen. De vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio) is iets anders dan de jaarlijkse inkomstenbelasting voor niet-residenten, die je via Modelo 210 aangeeft over het fictieve voordeel of de werkelijke huurinkomsten van je woning. De vermogensbelasting kijkt naar de wáárde van je bezit; de inkomstenbelasting naar het (al dan niet fictieve) rendement. Het is heel goed mogelijk dat je wel Modelo 210 moet indienen, maar geen vermogensbelasting verschuldigd bent omdat je onder de vrijstelling blijft. Houd beide verplichtingen daarom gescheiden in je administratie, en zorg dat je voor allebei de juiste aangiften (laat) doen.
Alleen als de waarde van je Spaanse bezittingen minus schulden boven €700.000 per persoon uitkomt. Voor de meeste kopers met één woning blijft het vermogen daaronder, zeker bij gezamenlijk eigendom, waardoor er feitelijk niets te betalen is.
Ja. EU-niet-residenten mogen de regionale regels toepassen van de regio waar het vastgoed ligt. Met een woning in Andalusië profiteer je dus net als een lokale inwoner van de korting van 100% op de regionale vermogensbelasting.
Dat is een landelijke heffing vanaf een nettovermogen van €3 miljoen, ingevoerd om de regionale korting voor de allergrootste vermogens te neutraliseren. Onder die €3 miljoen heb je er geen last van; daarboven is gespecialiseerd advies aan te raden.
Ja. Omdat de heffing over je nettovermogen gaat, verlaagt een hypotheekschuld op de woning rechtstreeks de grondslag waarover gerekend wordt. Voor wie boven de vrijstelling uitkomt, kan dit een relevante overweging zijn bij de financiering.
Dat hangt af van de hoogte van je vermogen en de regionale regels. In bepaalde gevallen geldt een aangifteplicht boven een drempel, ook als de uiteindelijke heffing door kortingen op nul uitkomt. Laat dit per jaar controleren door een fiscalist, zodat je geen formele verplichting mist.
Let op: dit artikel is informatief en geen fiscaal advies. Belastingregels, tarieven en regionale kortingen kunnen wijzigen en hangen sterk af van je persoonlijke situatie. Laat je daarom altijd bijstaan door een gespecialiseerde fiscalist of belastingadviseur.
Bij Ultimate Mastermind begeleiden we je van A tot Z, inclusief een fiscaal slimme opzet van je aankoop. We brengen je in contact met de juiste fiscalisten en zorgen dat je vanaf dag één weet waar je aan toe bent – geen verrassingen achteraf. Wil je weten wat in jouw situatie verstandig is? Plan een vrijblijvend strategiegesprek met ons in. Samen naar de top.