Erft iemand jouw woning in Spanje, dan betaalt hij of zij Spaanse erfbelasting (Impuesto sobre Sucesiones) over het Spaanse deel van de nalatenschap. Het goede nieuws voor wie aan de Costa del Sol koopt: in Andalusië geldt voor partners, kinderen en ouders een korting tot 99%, waardoor naaste familie in de praktijk vaak nauwelijks erfbelasting betaalt. Met een Spaans testament voorkom je daarnaast veel vertraging, vertaalkosten en juridisch gedoe voor je nabestaanden. In dit artikel leggen we uit hoe de erfbelasting werkt, wat de rol van een Spaans testament is, en hoe je je nalatenschap zo soepel mogelijk regelt.
De Spaanse erfbelasting verschilt op een fundamenteel punt van de Nederlandse: Spanje heft de belasting bij de ontvanger (de erfgenaam), niet over de nalatenschap als geheel. Iedere erfgenaam wordt dus afzonderlijk belast over wat hij of zij ontvangt. Daardoor maakt het uit hoeveel erfgenamen er zijn, hoe nauw ze verwant zijn met de overledene, en in welke regio het vermogen zich bevindt.
Drie factoren bepalen samen hoeveel erfbelasting er verschuldigd is. Ten eerste de waarde van wat je erft: hoe hoger het bedrag, hoe hoger in beginsel het tarief, want de heffing is progressief. Ten tweede de verwantschap: Spanje deelt erfgenamen in vier groepen in, waarbij naaste familie (groep I en II) aanzienlijk gunstiger wordt behandeld dan verre familie of niet-verwanten (groep III en IV). Ten derde de regio: net als bij de vermogensbelasting mogen de autonome regio's hun eigen kortingen en vrijstellingen vaststellen, en juist daar zit voor de Costa del Sol het grote voordeel.
Voor niet-residenten geldt dat de Spaanse erfbelasting alleen van toepassing is op de bezittingen die zich in Spanje bevinden – in de praktijk dus de woning. Je Nederlandse vermogen valt onder de Nederlandse successiewetgeving. Het is belangrijk je te realiseren dat er dus twee rechtsstelsels tegelijk een rol spelen, en dat goede afstemming voorkomt dat er onbedoeld dubbel of juist helemaal niet wordt geheven.
Spanje kent vier groepen erfgenamen. Groep I bestaat uit kinderen (inclusief geadopteerde) jonger dan 21 jaar. Groep II omvat kinderen van 21 jaar en ouder, echtgenoten en (groot)ouders. Groep III betreft broers, zussen, ooms, tantes, neven en nichten. Groep IV ten slotte gaat om verdere verwanten en niet-verwanten, zoals een ongehuwde partner zonder geregistreerd samenlevingscontract. Hoe lager het groepsnummer, hoe gunstiger de fiscale behandeling. Voor de meeste Nederlandse gezinnen – partner en kinderen – gaat het dus om groep I en II, precies de groepen die in Andalusië het sterkst worden ontzien.
Hier zit het beslissende voordeel voor wie aan de Costa del Sol koopt. Andalusië kent een korting (bonificación) van 99% op de erfbelasting voor erfgenamen in groep I en II. In de praktijk betekent dit dat een partner of kind dat de woning erft, slechts een fractie betaalt van wat er zonder die korting verschuldigd zou zijn. Waar je in sommige andere landen of regio's tienduizenden euro's zou kwijt zijn, blijft het bedrag in Andalusië voor naaste familie vaak beperkt tot enkele honderden euro's.
Een vereenvoudigd voorbeeld maakt het concreet. Stel dat een kind een woning van €400.000 erft. Zonder regionale korting zou de erfbelasting al snel in de tienduizenden euro's lopen. Met de Andalusische korting van 99% wordt dat bedrag met vrijwel het volledige percentage verminderd, zodat er feitelijk maar een gering bedrag overblijft. Let wel: dit is een vereenvoudiging om de impact te illustreren – de exacte berekening hangt af van bestaande vrijstellingen, de precieze waarde, de leeftijd van de erfgenaam en eventuele eerdere schenkingen. Reken je dus nooit rijk op basis van een voorbeeld, maar laat de werkelijke berekening maken door een specialist.
Belangrijk en relatief nieuw: ook niet-residenten mogen sinds enkele jaren de regionale regels toepassen van de regio waar het vastgoed ligt. Vroeger werden niet-residenten verplicht onder het (ongunstiger) landelijke regime belast, wat door het Europese Hof als discriminerend werd bestempeld. Die ongelijkheid is rechtgezet. Als Nederlandse erfgenaam van een woning in Andalusië kun je je dus net als een lokale inwoner beroepen op de korting van 99%. Dit maakt de fiscale impact van vererving aan de Costa del Sol voor Nederlandse families opvallend mild.
Je Nederlandse testament is in Spanje in beginsel rechtsgeldig, maar het laten erkennen ervan is in de praktijk een traag en kostbaar proces. Het document moet officieel vertaald worden, voorzien van een apostille en juridisch worden erkend, en intussen ligt de afwikkeling van de Spaanse woning stil. Voor je nabestaanden – die toch al in een moeilijke periode zitten – levert dat extra stress, vertraging en kosten op.
Met een apart Spaans testament dat zich uitsluitend richt op je Spaanse bezittingen, voorkom je die problemen grotendeels. De voordelen op een rij:
Een Spaans testament stel je op bij een Spaanse notaris. Het wordt centraal vastgelegd in het Spaanse testamentenregister (Registro General de Actos de Última Voluntad), zodat het na overlijden eenvoudig terug te vinden is. Het document beperkt zich uitdrukkelijk tot je Spaanse bezittingen en laat je Nederlandse testament en nalatenschap volledig onaangetast. Je hebt dus twee testamenten die naast elkaar bestaan, elk voor hun eigen land.
Een veelgestelde en belangrijke vraag: welk erfrecht bepaalt straks de verdeling van je nalatenschap? Op grond van de Europese Erfrechtverordening kun je in je testament vastleggen dat het recht van je nationaliteit – voor de meeste lezers dus het Nederlandse erfrecht – van toepassing is op de verdeling van je nalatenschap. Dat is vaak verstandig, want het Spaanse erfrecht kent een systeem van een wettelijk verplicht erfdeel (de zogenaamde legítima), waarbij een groot deel van de nalatenschap dwingend naar de kinderen moet gaan. Wie meer vrijheid wil in de verdeling, bijvoorbeeld om de langstlevende partner te beschermen, kiest er doorgaans voor om het Nederlandse erfrecht van toepassing te laten zijn.
Let op het cruciale onderscheid: de keuze voor Nederlands erfrecht gaat over de verdeling van je nalatenschap, niet over de belastingheffing. De belasting blijft Spaans zodra het om Spaans vastgoed gaat. Je kunt dus heel goed het Nederlandse erfrecht kiezen voor de verdeling, terwijl de Andalusische erfbelasting (met de gunstige korting) van toepassing blijft op de heffing. Deze combinatie is voor veel Nederlandse eigenaren juist de ideale uitkomst, maar vraagt om een testament dat dit correct vastlegt.
Goede planning bespaart je nabestaanden veel zorgen. De praktische stappen zijn meestal: laat bij of kort na de aankoop een Spaans testament opstellen, leg daarin een rechtskeuze vast, en stem dit af met je Nederlandse testament zodat de twee elkaar niet tegenspreken. Houd ook rekening met de manier waarop je de woning in eigendom neemt – alleen, samen met je partner, of met de kinderen erbij – want dat heeft gevolgen voor zowel de erfbelasting als de verdeling.
Deze keuzes hangen bovendien samen met je bredere fiscale plaatje in Spanje. Zo speelt de waarde van de woning ook een rol bij de vermogensbelasting, en is het verstandig het complete overzicht te kennen van alle belastingen die je als Nederlander in Spanje betaalt. Denk je daarnaast aan permanent verblijf, lees dan ook wat er gebeurt met je vermogen als je naar Spanje verhuist en fiscaal resident wordt.
In Andalusië meestal nauwelijks, dankzij de korting van 99% voor naaste familie (groep I en II). De exacte uitkomst hangt af van de waarde van de woning, de leeftijd van de erfgenaam en eerdere schenkingen, dus laat het altijd doorrekenen.
Het is niet wettelijk verplicht, maar het wordt sterk aangeraden. Een Spaans testament bespaart je erfgenamen veel tijd, vertaalkosten en administratieve rompslomp, en voorkomt dat de afwikkeling van de woning maandenlang stil komt te liggen.
Ja. Sinds de aanpassing van de wet mogen ook niet-residenten de regionale regels toepassen van de regio waar het vastgoed ligt. Als erfgenaam van een woning in Andalusië profiteer je dus net als een inwoner van de korting.
Erfrecht bepaalt wie wat erft (de verdeling); erfbelasting bepaalt hoeveel belasting de erfgenaam daarover betaalt. Je kunt via een rechtskeuze het Nederlandse erfrecht kiezen voor de verdeling, terwijl de Spaanse (Andalusische) erfbelasting van toepassing blijft op de woning.
Dan val je terug op de wettelijke regels en moet je Nederlandse testament in Spanje worden erkend, vertaald en geapostilleerd. Dat is trager en duurder, en bij het Spaanse erfrecht kan het verplichte erfdeel voor kinderen tot ongewenste uitkomsten leiden.
Let op: dit artikel is informatief en geen fiscaal of juridisch advies. Regels, tarieven en kortingen kunnen wijzigen en hangen af van je persoonlijke situatie. Laat je altijd bijstaan door een gespecialiseerde advocaat of fiscalist met kennis van zowel het Nederlandse als het Spaanse recht.
Wij begeleiden je niet alleen bij de aankoop, maar ook bij de juiste juridische en fiscale opzet – inclusief een Spaans testament en de optimale eigendomsstructuur. Zo voorkom je dat je nabestaanden later voor verrassingen komen te staan. Plan een vrijblijvend gesprek met ons in en zorg dat alles tot in de puntjes geregeld is. Samen naar de top.